ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಯ ಜೀವನಶೈಲಿ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಐಫೋನ್ ಅಥವಾ ದುಬಾರಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಖರೀದಿಸುವುದು, ಹೊಸ ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು, ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವುದು, ವೀಕೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಫೆ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು, ಫ್ಯಾಷನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈಗ ಯುವಜನರ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದುಡಿಯುವ ಹಣವನ್ನು ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟದ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುವುದು ಈ ಎಲ್ಲ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣ ಸಾಕಾಗದಿದ್ದರೂ, “ಈಗ ಬೇಕು, ಹಣವನ್ನು ನಂತರ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ” ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು EMIಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗುವಾಗ. ಇಂದು ಭಾರತದ ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಖರ್ಚಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರಿಯರ್ ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಯುವಕರು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂಬೈನ ಇಬ್ಬರು ಟೀನೇಜ್ ಹುಡುಗಿಯರ ಕಥೆಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರಣ, ಜನಪ್ರಿಯ ಕೊರಿಯನ್ ಪಾಪ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ BTSನ ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ “ಅವರು ತುಂಬಾ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬದವರಿರಬೇಕು, ಅದಕ್ಕೇ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹೋಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೋಡಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ನಮಗೆ ಅನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಸಲಿ ಕಥೆ ಬೇರೆ. ಅವರು ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹೋಗಿದ್ದು ಸಾಲ ಮಾಡಿಕೊಂಡು. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ ಅಥವಾ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಲ ಪಡೆದು ಆ ಖರ್ಚನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯುವ ದಂಪತಿ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ವೆಕೇಶನ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಜೆಟ್ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದನ್ನೇ ಮರೆತು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಂಡ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ, ಬೇಕಾದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಅದ್ಧೂರಿಯಾಗಿ ಎಂಜಾಯ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಖರ್ಚಿನ ಬಹುಪಾಲು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅವರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಸಾಲ ಬಂದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಸಾಲ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅದನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಲ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಂದು ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು—ಸಾಲ ಮಾಡುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಸಾಲವು ನಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಸಾಲ ಮಾಡಬಹುದು, ಒಂದು ಬಿಸಿನೆಸ್ ಆರಂಭಿಸಲು ಸಾಲ ಮಾಡಬಹುದು, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲು ಸಾಲ ಮಾಡಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಾಲಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಉದ್ದೇಶವಿರುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಹಣವನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಿಂದ ಆದಾಯ ಬರಬಹುದು, ಆಸ್ತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಆರಂಭಿಸಲು ಸಾಲ ಪಡೆದರೆ, ಆ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಆದಾಯ ಬರಬಹುದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಅದೇ ರೀತಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಾಲವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಸಾಲವೇ ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುವುದಲ್ಲ; ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಲ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಆ ಸಾಲ ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಇಂದಿನ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ.

ಹಿಂದೆ ಜನರು ಸಾಲ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು, ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಲು, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲು ಸಾಲ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಸಾಲದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು “ಪ್ರೊಡಕ್ಟಿವ್ ಪರ್ಪಸ್” ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದು ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೂ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ಅಥವಾ ಆದಾಯ ಮರಳಿ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವರು ಮದುವೆ ಮುಂತಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೂ ಸಾಲ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಅದು ಬೇರೆ ವಿಚಾರ. ಆದರೆ ಈಗ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಟ್ರೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಉದ್ದೇಶವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಈಗಿನ ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಹೊಸ ವಸ್ತು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ “ನನಗೆ ಇದು ಬೇಕು” ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಐಫೋನ್ ಬಂತು ಎಂದರೆ ಖರೀದಿಸಬೇಕು, ಹೊಸ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು ಎಂದರೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸದ ಆಸೆ ಬಂತು ಎಂದರೆ ಹಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಣ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸಬಹುದು ಅಥವಾ Buy Now, Pay Later ಆಯ್ಕೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬ ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗಗಳು ಈಗ ಲಭ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ, ಆಸೆ ಮತ್ತು ಖರೀದಿಯ ನಡುವೆ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಹಣ ಉಳಿಸುವ ಹಂತವೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಇಂತಹ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ತಮ್ಮ ಕರಿಯರ್ ಅನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಕರಿಯರ್ ಅನ್ನು ಈಗಷ್ಟೇ ಆರಂಭಿಸಿರುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಸಣ್ಣ ಸಂಬಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಬಳ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ EMIಗಳು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಿಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್‌ಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಖರ್ಚಿಗೆ ಹಣ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಅದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತು ಇಷ್ಟವಾದಾಗ “ಇದಕ್ಕೆ ಈಗ ನನ್ನ ಬಳಿ ಹಣ ಇದೆಯೇ?” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಇದಕ್ಕೆ EMI ಎಷ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ?” ಎಂದು ಯೋಚಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ನೋಡಲು ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದೇ ಅಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಕರಿಯರ್‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಆದಾಯವನ್ನು ಸಾಲ ತೀರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರಬಹುದು.

ಹಿಂದೆ ಸಾಲ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಹಲವಾರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದವು, ಆದಾಯದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾರಂಟಿಯನ್ನೂ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈಗ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಆಪ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಕೆಲವೇ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. Buy Now, Pay Later ಮೂಲಕ ಹಣವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪಾವತಿಸದೆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದೆರಡು ಬಟನ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಲದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಮುಗಿಯುವಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಈ ಸುಲಭತೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು ಯೋಚಿಸುವ ಸಮಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. “ಈಗ ಖರೀದಿಸೋಣ, ನಂತರ ಪಾವತಿಸೋಣ” ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬಲವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಡ್ಡಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, EMI ಹೇಗಾದರೂ ಕಟ್ಟಬಹುದು ಎಂದುಕೊಂಡು ಸಾಲ ಪಡೆಯುವವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಬಡ್ಡಿ, ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕ, ಲೇಟ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಸಾಲ ಮಾಡಿದರೆ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸಾಲವೇ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು.

ಹೀಗಾಗಿ ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಯ ಮುಂದೆ ಇರುವ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ “ಸಾಲ ಮಾಡಬೇಕಾ ಅಥವಾ ಬೇಡವಾ?” ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ. “ನಾನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಾಲ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ? ಅದನ್ನು ತೀರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನನ್ನಲ್ಲಿದೆಯೇ? ಈ ಸಾಲ ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಇಂದಿನ ಶೋಕಿಗಾಗಿ ನಾನು ನಾಳೆಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀನೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯ. ಮನೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯಮ ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡುವ ಆಸ್ತಿಗಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಮೋಜು, ದುಬಾರಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಇತರರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಾಲ—ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಸಾಲವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ, ಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.

ಯುವಜನತೆಯ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಏಕೆ ಆತಂಕಕಾರಿ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುವಜನತೆ ಸಾಲ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಿವೆ. ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 89 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು, ಅಂದರೆ 30 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಜನರು ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ರೀತಿಯ ಸಾಲ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ಪಡೆದಿರುವ ಸಾಲದ EMI ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ ಸಾಲವು ಕೆಲವೇ ಜನರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಅದು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದದ್ದು ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್‌ಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಭಾರೀ ಏರಿಕೆ. ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2022ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್‌ಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ಸುಮಾರು ₹9.02 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ ವೇಳೆಗೆ ಇದೇ ಮೊತ್ತ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹17.32 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಬಹುತೇಕ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಜನರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಖರ್ಚುಗಳಿಗಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತವೂ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಈ ಸಾಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯುವಜನತೆಯ ಪಾತ್ರ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ವಿಷಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 35 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರೇ ಸುಮಾರು 66% ಇದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲದ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲು ಯುವ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಲ್ಲಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 20ರಿಂದ 30ರ ವಯಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಕರಿಯರ್ ಅನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯ ಬೆಳೆಸುವುದು, ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಪಡೆಯುವುದು, ಉಳಿತಾಯ ಆರಂಭಿಸುವುದು, ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಜೀವನದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳು ಆರಂಭವಾದರೆ, ಯುವಕರ ಆದಾಯದ ಒಂದು ಭಾಗವು ಭವಿಷ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಲದ EMI ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿಗೆ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕುಟುಂಬದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಮೇಲೂ ಬೀಳಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಮಾರ್ಚ್ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ರಿಟೇಲ್ ಸಾಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 58.4% ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. 2025ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪ್ರಮಾಣ 54.9% ಇತ್ತು. ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ರಿಟೇಲ್ ಸಾಲದ ಪಾಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಜನರು ಕೇವಲ ಮನೆ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ; ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉಪಭೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖರ್ಚುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ ಸಾಲದ ಹಣವು ಉತ್ಪಾದಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಉಪಭೋಗದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಲ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೆ, ವಾಹನ, ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಉದ್ಯಮದಂತಹ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್‌ಗಳು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು Buy Now, Pay Later ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನಶೈಲಿ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೂ ಸಾಲದ ಹಣ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ಮೊಬೈಲ್ ಖರೀದಿ, ಒಂದು ಟ್ರಿಪ್, ಒಂದು ಶಾಪಿಂಗ್, ಒಂದು ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಅಥವಾ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಖರ್ಚು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಖರ್ಚುಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಾಲದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು EMI ಮತ್ತು ಬಿಲ್‌ಗಳ ಮೊತ್ತ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ಸಾಲಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು.

ಇನ್ನು ಈ ಸಾಲಗಳು ಯುವಜನತೆಗೆ ಇಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಸಾಲ ಬೇಕಾದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು, ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು, ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಾಲ ಮಂಜೂರಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಅನೇಕ ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವೇಗವಾಗಿದೆ. ಯುವಜನತೆಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲೇ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬಡ್ಡಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ತಕ್ಷಣ ಹಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ತಕ್ಷಣ ಹಣ ಸಿಗುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತೀರಿಸುವುದು ಎರಡೂ ಒಂದೇ ವಿಷಯವಲ್ಲ.

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಲೋನ್‌ಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಲೋನ್ ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಅಡಮಾನ ಇಡದೆ ಪಡೆಯುವ ಸಾಲ. ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ₹50,000ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಆಪ್‌ಗಳ ಪಾಲು 56%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ, ಇಂತಹ ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನೀಡುವ 70%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಅಥವಾ ಶೂರಿಟಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಸಾಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬಡ್ಡಿದರವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ಇಡದೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಲ ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂದು ಸಂತೋಷಪಡುವ ಮೊದಲು, ಅದರ ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಮರುಪಾವತಿ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಅನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲೂ ಯುವಜನತೆಯ ಪಾಲು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು 35 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ—ಯುವಜನತೆ ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ; ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್‌ಗಳು, ಸಣ್ಣ ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್‌ಗಳು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು Buy Now, Pay Later ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ತಪ್ಪು. ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಾಗಬಹುದು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ₹3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯನ್ನು ದಾಟಿದೆ ಎಂದು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ವತಃ ಕೆಟ್ಟ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಧನವಲ್ಲ. ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಅದು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ. ಆದರೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಣವನ್ನು ನಮ್ಮದೇ ಹಣ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ ಹಣವನ್ನು ನಂತರ ಮರುಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಪಾವತಿಸದೆ ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಲ್ಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ “ಈಗ ಖರೀದಿಸೋಣ, ನಂತರ ನೋಡೋಣ” ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸಿದರೆ, ತಿಂಗಳ ಆದಾಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೇ ಹಿಂದಿನ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಹೋಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು.

ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತಿರುವಷ್ಟೇ ಅದನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮರುಪಾವತಿಸುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಅಂಶ. ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ EMI ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 40%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅದೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಬಳದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮನೆ ಖರ್ಚಿಗೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಜೀವನಶೈಲಿ ಖರ್ಚಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಹಲವು EMIಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೆ, ಸಣ್ಣ ಆದಾಯದ ಏರಿಳಿತವೂ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು. ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಂಬಳ ತಡವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಖರ್ಚು ಬರುವುದು ನಡೆದರೆ EMI ಪಾವತಿಸುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.

ಈ ಸಾಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಅಪಾಯವೆಂದರೆ ನಕಲಿ ಸಾಲದ ಆಪ್‌ಗಳು. 2023ಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಫೇಕ್ ಲೋನ್ ಆಪ್‌ಗಳ ಹಾವಳಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ಯುವಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವು ಆಪ್‌ಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕ ಬಡ್ಡಿದರ ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 30%ರಿಂದ 40%ವರೆಗೆ ಬಡ್ಡಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಆಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಲ ಪಡೆದವರು ನಂತರ ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಲ್ಕಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಚೀನಾ ಮೂಲದ 94 ಲೋನ್ ಆಪ್‌ಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನೂ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಆಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು ಅದು ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯದ್ದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು Buy Now, Pay Later ಆಯ್ಕೆಗಳು ಜನರಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಇದೇ ಸುಲಭತೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಅಪಾಯವನ್ನೂ ತಂದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 35 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲದ ಪಾಲು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು, ಅನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಸಾಲಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು EMI ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಯುವಜನತೆಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿದಿದೆ: ಈ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಾಲದ ಹಣ ಕೊನೆಗೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ? ಯುವಜನತೆ ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಏನನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ, ಟ್ರಾವೆಲ್, ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್, ದುಬಾರಿ ಫೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಜೀವನಶೈಲಿ ಈ ಸಾಲದ ಹಿಂದೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ?

ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ, ಟ್ರಾವೆಲ್ ಮತ್ತು ಶೋಕಿಗಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಾಲ

ಯುವಜನತೆಯ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಕೇವಲ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಆಪ್‌ಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದ ಪ್ರಭಾವವೂ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನರ ಜೀವನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಾರೋ ಹೊಸ ಐಫೋನ್ ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ, ಯಾರೋ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ದುಬಾರಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ದೃಶ್ಯಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ, ನಿಧಾನವಾಗಿ “ಅವರ ಬಳಿ ಇದೆ, ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಏಕೆ ಇಲ್ಲ?” ಎಂಬ ಹೋಲಿಕೆಯ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮೂಡಬಹುದು. ಇದೇ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಕೆಲವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು, ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಕು, ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಜನರು ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಹೊಸ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸದ ಅನುಭವಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವುದೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಒಂದು ಹೊಸ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಹಾಕಿದರೆ, “ನಾವೂ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು, ನಾವೂ ಫೋಟೋ ಹಾಕಬೇಕು” ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮೂಡಬಹುದು. ಒಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಇತರರಿಗೆ ತೋರಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋಲಿಕೆ ಯುವಜನತೆಯ ಖರ್ಚಿನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. “ಅವರು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ, ನಾವು ಹೋಗಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುವುದು ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣವಲ್ಲ; ಆದರೆ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದ ನಿರಂತರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ಒಂದು ಮಾನಸಿಕ ಕಾರಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈ ರೀತಿಯ ಜೀವನಶೈಲಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ಹಣ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯ ಕೈಯಲ್ಲೂ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಉಳಿತಾಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಯ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಆಸೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವಾಗ, ಆ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ತುಂಬಲು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್ ಅಥವಾ EMI ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ ಅಥವಾ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಖರ್ಚಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಮುಂದಿನ ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಸಾಲದ ಪಾವತಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸ ಮುಗಿದು ಮನೆಗೆ ಬಂದ ನಂತರವೂ EMI ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಿಲ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಫೋನ್ ಖರೀದಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಅದರ EMI ಕಟ್ಟಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವು ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಯುವಜನತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.

ಪೈಸಾಬಜಾರ್ ಮಾಡಿರುವ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದಂತೆ, 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸಾಲವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30 ಅಥವಾ 40ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂದಿನ ಮೊದಲ ಸಾಲವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೆ ಸಾಲ ಅಥವಾ ವಾಹನ ಸಾಲವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಂತ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಗತ್ಯ ಬಂದಾಗ ಸಾಲ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ 2000ನೇ ಇಸವಿಯ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದ ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆ ತಮ್ಮ ಸಾಲದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಸುಮಾರು 22ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಈ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ, ಅವರ ಮೊದಲ ಸಾಲವೇ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ ಸಾಲ ಅಥವಾ ಉದ್ಯಮ ಸಾಲವಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಆಧಾರಿತ ಖರೀದಿಗಳು ಮತ್ತು Buy Now, Pay Later ಮಾದರಿಯ ಸಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಲದ ಅಭ್ಯಾಸ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿಂದೆ “ಈಗಲೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು” ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇದೆ. ಹಿಂದೆ ಒಂದು ದುಬಾರಿ ವಸ್ತು ಖರೀದಿಸಬೇಕಾದರೆ ಮೊದಲು ಹಣ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಇತ್ತು. ಈಗ “ತಿಂಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟು EMI ಬರುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನೋಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ತಿಂಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಖರೀದಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ದುಬಾರಿ ಫೋನ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಲೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು 12 ಅಥವಾ 24 ತಿಂಗಳ EMIಗೆ ವಿಭಜಿಸಿದಾಗ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಮೊತ್ತ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅದು ದುಬಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡರೆ ತಕ್ಷಣದ ಖರ್ಚಿನ ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಣಕಾಸಿನ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಲೇಬೇಕು.

ಟ್ರಾವೆಲ್ ಮತ್ತು ವೆಕೇಶನ್‌ಗಾಗಿ ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್ ಬಳಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಇದೇ ಬದಲಾವಣೆಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2025ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 25% ಸಾಲವು ಟ್ರಾವೆಲ್ ಮತ್ತು ವೆಕೇಶನ್‌ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮೂಡೀಸ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ವರದಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶವು ಯುವಜನತೆಯ ಖರ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವುದು ಜೀವನದ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಅನುಭವವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಲ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೆ, ಆ ಪ್ರವಾಸ ನಮ್ಮ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರವಾಸ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಾಲದ EMI ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು.

ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಯುವಜನತೆಯ ಖರ್ಚು ಕೂಡ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡದ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದಂತೆ, ಯುವಕರು ಕೇವಲ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸುಮಾರು ₹1,600ರಿಂದ ₹2,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಒಂದೊಂದು ಟ್ರಿಪ್‌ಗೆ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು ₹51,000 ಖರ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, 10ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಆರು ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ತಿಂಗಳ ಆದಾಯದ 21%ರಿಂದ 40%ವರೆಗೆ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಾವೆಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಈ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಉಳಿತಾಯದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲವರಿಗೆ ಅದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಖರ್ಚುಗಳು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಸಾಲದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ದುಬಾರಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು, ಹೈ-ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಗಳು, ವೀಕೆಂಡ್ ಕೆಫೆ ವಿಸಿಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೂಡ ಯುವಜನತೆಯ ಖರ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಫೋನ್ ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಹೊಸ ಮಾದರಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಆಸೆ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತ ಹೊಸ ಐಫೋನ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದರೆ ನಮಗೂ ಅದೇ ಬೇಕು ಎಂಬ ಹೋಲಿಕೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ದುಬಾರಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬಟ್ಟೆ, ಶೂ, ವಾಚ್ ಅಥವಾ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ಕೂಡ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಸ್ವಂತ ಆದಾಯದಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಒಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆ. ಆದರೆ ಉಳಿತಾಯವನ್ನೇ ಬಳಸದೆ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, EMI ಅಥವಾ ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಈ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅದು ಹಣಕಾಸಿನ ಅಪಾಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಖರ್ಚಿನ ಪ್ರೇರಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಉತ್ತಮ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಇರುವ ಸಾಲ, EMI, ಹಣಕಾಸಿನ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ನಮಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಕಾಣುವುದು ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸದ ಫೋಟೋ, ದುಬಾರಿ ಕಾರಿನ ಫೋಟೋ, ಹೊಸ ಫೋನ್‌ನ ಫೋಟೋ ಅಥವಾ ದುಬಾರಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ನ ಫೋಟೋ ಮಾತ್ರ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾವು ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅವರು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಯಾರಾದರೂ ದುಬಾರಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ ಅವರು ಆ ಜೀವನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಉಳಿತಾಯದಿಂದ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಖಾತರಿ ಇಲ್ಲ. ಅವರ ಬಳಿ ಎಷ್ಟು ಸಾಲವಿದೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇತರರ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಜೀವನವನ್ನು ನಮ್ಮ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಾನದಂಡವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ.

ಈ ಖರ್ಚಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ಉಳಿತಾಯದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಒತ್ತಡ. ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ತನ್ನ ತಿಂಗಳ ಆದಾಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಟ್ರಾವೆಲ್, ಕಾನ್ಸರ್ಟ್, ಶಾಪಿಂಗ್, ಕೆಫೆ ಮತ್ತು EMIಗಳಿಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೆ, ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಉಳಿಸುವ ಹಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಹಣ ಇರದೇ ಹೋಗಬಹುದು. ಹೂಡಿಕೆ ಆರಂಭಿಸುವುದು ತಡವಾಗಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆ ಖರೀದಿ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ “ಇಂದು ಎಷ್ಟು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದೆ?” ಎಂಬುದಲ್ಲ. “ಇಂದು ಮಾಡಿದ ಖರ್ಚಿನಿಂದ ನಾಳೆಯ ಯಾವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ?” ಎಂಬುದನ್ನೂ ಯೋಚಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಒಂದು ಟ್ರಿಪ್‌ಗಾಗಿ ಖರ್ಚಾದ ಹಣ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದೇ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಬಳಸಿದ್ದರೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.

ಇದರಿಂದ ಯುವಜನತೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಬಾರದು, ಕಾನ್ಸರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋಗಬಾರದು ಅಥವಾ ಹೊಸ ಫೋನ್ ಖರೀದಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಜೀವನವನ್ನು ಎಂಜಾಯ್ ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ ಆ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಲ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ಯೋಚಿಸಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಹಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಾಯಬಹುದು. ಹಣ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ನಂತರ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಬಹುದು. ಹೊಸ ಫೋನ್ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜನೆ ಮಾಡಬಹುದು. ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವನ್ನೂ ತಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. “ಈಗಲೇ ಬೇಕು” ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು “ನನಗೆ ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬೇಕೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಹಣಕಾಸಿನ ಶಿಸ್ತಿನ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಬಹುದು.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಯ ಸಾಲದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಹಿಂದೆ ಕೇವಲ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಆಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದ ಹೋಲಿಕೆ, ತಕ್ಷಣದ ಅನುಭವ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ, Buy Now, Pay Later ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಹಣವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಆ ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಕಾರಣಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯುವಜನತೆ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಕೇವಲ ಹಣ ಗಳಿಸುವುದಲ್ಲ; ಹಣವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕು, ಎಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಾಲ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಮುಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಲದ ಅಭ್ಯಾಸವು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕುಟುಂಬದ ಉಳಿತಾಯ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡೋಣ.

ಯುವಜನರ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ?

ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ಅಥವಾ ಯುವತಿ ಸಾಲ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದುಬಾರಿ ಫೋನ್ ಖರೀದಿಸಿದರೆ, ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರ ಎಂದು ನಮಗೆ ಅನಿಸಬಹುದು. “ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಲ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಅದರಿಂದ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಏನು ತೊಂದರೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಸಹಜ. ಆದರೆ ಭಾರತವಂತಹ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಯುವಜನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಯುವಕರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಖರ್ಚಿನ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬಗಳ ಉಳಿತಾಯ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಾಲದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಲದ ಹಣವು ಮನೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯಮ ಅಥವಾ ಉತ್ಪಾದಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗದೆ ಕೇವಲ ಉಪಭೋಗ ಮತ್ತು ಶೋಕಿನ ಖರ್ಚಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೀಡಿರುವ ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಯುವಜನತೆಯ ಸಾಲದ ಹಣ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಆರಂಭಿಸಲು ಸಾಲ ಪಡೆದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ಹೊಸ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಆ ಹಣದಿಂದ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಅಂಗಡಿ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರಬಹುದು. ಬಿಸಿನೆಸ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಆತನಿಗೆ ಆದಾಯ ಬರುತ್ತದೆ, ಸಾಲವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗಬಹುದು. ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಇಂತಹ ಸಾಲವು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಲ್ಲ; ಅದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಉತ್ಪಾದಕ ಚಲನವಲನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಾಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸರಿಯಾದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಮರುಪಾವತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಾಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.

ಆದರೆ ಇದೇ ಹಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಮೋಜಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಬೇರೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವುದು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು, ಈಗಾಗಲೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಫೋನ್ ಇದ್ದರೂ ಹೊಸ ಹೈ-ಎಂಡ್ ಫೋನ್‌ಗಾಗಿ EMI ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲ ಮಾಡುವುದು—ಇಂತಹ ಖರ್ಚಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಪಾದಕ ಆಸ್ತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಪ್ರವಾಸ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ, ಹೊಸ ಫೋನ್ ಹಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೌಲ್ಯವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಖರ್ಚಿಗಾಗಿ ಪಡೆದ ಸಾಲ ಮಾತ್ರ ಮುಂದಿನ ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಅನುಭವ ಮುಗಿದರೂ ಸಾಲದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದ ಆದಾಯದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡಿದ ಖರ್ಚನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ರೀತಿಯ ಖರ್ಚುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಮೊದಲ ಪರಿಣಾಮ ಕುಟುಂಬದ ಉಳಿತಾಯದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಹಣದ ಬಹುಪಾಲು ಮನೆ ಖರ್ಚು, EMI, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಿಲ್, ಟ್ರಾವೆಲ್, ಶಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವನಶೈಲಿ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಉಳಿಸುವ ಹಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಮನೆ ಖರೀದಿ, ನಿವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ದೇಶದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಖರ್ಚಿನ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೌಸ್‌ಹೋಲ್ಡ್ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ನೀಡಿರುವ ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಶೋಕಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಖರ್ಚಿನ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ದೇಶದ ಹೌಸ್‌ಹೋಲ್ಡ್ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ “ಉಳಿತಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಏನು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರಬಹುದು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಕುಟುಂಬಗಳ ಉಳಿತಾಯವು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿದಾಗ ಆ ಹಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಲ್ಪಡಬಹುದು. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಆ ಹಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಾಲಗಳಾಗಿ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಮನೆ ಖರೀದಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಉತ್ಪಾದಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಉಳಿತಾಯವು ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಹಣವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಸಾಲದ ಮೇಲೆ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಉಳಿತಾಯದ ಬದಲು ಸಾಲದ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಹಣಕಾಸಿನ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೂ ಬೀಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಉಳಿತಾಯ-ಹೂಡಿಕೆಯ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೂ ಸವಾಲು ಎದುರಾಗಬಹುದು.

ಇದರ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳಬಹುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲಕ್ಕೂ ಒಂದು ಅಪಾಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಾಲ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ EMI ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಲ ಪಡೆದವರು ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ವಿಫಲರಾದರೆ ಅದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ವಸೂಲಾಗದ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ NPA ಅಥವಾ Non-Performing Asset ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾರ್ಚ್ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಲೋನ್‌ಗಳ NPA ಪ್ರಮಾಣ ಕೇವಲ 0.7%ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಅಥವಾ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲದ ಅನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಲೋನ್‌ಗಳ NPA ಪ್ರಮಾಣ 1.7%ರಷ್ಟಿತ್ತು. ₹50,000ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಸಣ್ಣ ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಫಾಲ್ಟ್ ಪ್ರಮಾಣ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಸುಮಾರು 6.4% ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲವೆಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಇಂತಹ ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮರುಪಾವತಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ಅನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಲೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಪಾಯ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಲೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಭದ್ರತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಲೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ಅಡಮಾನವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಾಲಗಾರನ ಮರುಪಾವತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ಮುಖ್ಯ ಆಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಬಡ್ಡಿದರವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸಾಲ ನೀಡಿದಾಗ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿ ವಿಧಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯುವಕನೊಬ್ಬ “ಹಣ ಈಗಲೇ ಸಿಕ್ಕಿತು” ಎಂದು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರೂ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಮರುಪಾವತಿ ಹೊರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆತನ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸಬಹುದು.

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸಾಲವೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ₹3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯನ್ನು ದಾಟಿದೆ ಎಂದು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಅದು ಅನುಕೂಲಕರ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಧನ. ಆದರೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮಿತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ತಿಂಗಳ ಆದಾಯ ₹40,000 ಇದ್ದರೂ ₹80,000 ಅಥವಾ ₹1 ಲಕ್ಷದ ಖರ್ಚನ್ನು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ನಮ್ಮ ಆದಾಯವಲ್ಲ; ಅದು ಸಾಲ. ಅದನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಮಾತ್ರ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ತಿಂಗಳು ತಿಂಗಳು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸಿ ಹಿಂದಿನ ಬಿಲ್ ತೀರಿಸಲು ಹೊಸ ಸಾಲ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ಸಾಲದ ಚಕ್ರ ಗಂಭೀರವಾಗಬಹುದು. ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಮಯಕ್ಕೆ EMI ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 40%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾಲದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಕೇವಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕರಿಯರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಹಲವು EMIಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯುವಕನಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕರೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಳಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅಪಾಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ EMI ಪಾವತಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ಆದಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಒಂದು ಕಡೆ ಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಸಾಲದ ಒತ್ತಡ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಉಳಿತಾಯದ ಕೊರತೆ—ಇವೆರಡೂ ಸೇರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಣಕಾಸಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಯುವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಲದ ಪರಿಣಾಮ ಅದರ EMI ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮುಂದಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೂ ಬೀಳಬಹುದು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ CIBIL ಸ್ಕೋರ್‌ನ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸಾಲವನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾವತಿಸದೆ ಹೋದರೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಹದಗೆಡಬಹುದು. ಇಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಣ್ಣ ಸಾಲವನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟದಿರುವ ಪರಿಣಾಮ ಮುಂದೆ ಮನೆ ಸಾಲ ಅಥವಾ ವಾಹನ ಸಾಲದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಸಾಲ ಬೇಕಾದಾಗ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು. ಸಾಲದ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸಾಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ. ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳ ಮೋಜಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಲವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಗತ್ಯ ಬಂದಾಗ ನಮ್ಮ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯುವಕರು ತಮ್ಮ CIBIL ಸ್ಕೋರ್, EMI, ಬಡ್ಡಿದರ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಮರುಪಾವತಿ ಮೊತ್ತದ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಹಣಕಾಸಿನ ಅರಿವು ಹೊಂದಿರುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ನಕಲಿ ಸಾಲದ ಆಪ್‌ಗಳ ಅಪಾಯವೂ ಇದೇ ಸಾಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಕೆಲವರು ಯಾವುದೇ ಆಪ್ ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಬಳಸಬಹುದು. ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2023ಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಫೇಕ್ ಲೋನ್ ಆಪ್‌ಗಳ ಹಾವಳಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆಪ್‌ಗಳು 30%ರಿಂದ 40%ವರೆಗೆ ಬಡ್ಡಿ ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಭಾಗವಾಗಿ ಚೀನಾ ಮೂಲದ 94 ಲೋನ್ ಆಪ್‌ಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನೂ ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಲದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದರೆ ಮೊದಲು ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೇ, ಬಡ್ಡಿದರ ಎಷ್ಟು, ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಲ್ಕಗಳೇನು, ಮರುಪಾವತಿ ಅವಧಿ ಎಷ್ಟು ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. “ಎರಡು ಬಟನ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದರೆ ಹಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಣಕಾಸಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಹೀಗಾಗಿ ಯುವಜನತೆಯ ಸಾಲದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇವಲ “ಯುವಕರು ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಕುಟುಂಬದ ಉಳಿತಾಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಾಲದ ಗುಣಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಉತ್ಪಾದಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಸಾಲವು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಶೋಕಿಗಾಗಿ, ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಇತರರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಲವು ಭವಿಷ್ಯದ ಆದಾಯವನ್ನು ಇಂದಿನ ಖರ್ಚಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಬಹುದು. ಅದರಿಂದ ಉಳಿತಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು, EMI ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು, ಡಿಫಾಲ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಪಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ “ಸಾಲ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ” ಎನ್ನುವುದು ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರಣವಲ್ಲ; ಆ ಸಾಲ ಏಕೆ ಬೇಕು, ಅದರಿಂದ ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೀರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲು ಯೋಚಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಮುಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ನೋಡೋಣ: “ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಲ” ಮತ್ತು “ಕೆಟ್ಟ ಸಾಲ”ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು? ಶಿಕ್ಷಣ, ಮನೆ, ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಲವನ್ನು ಏಕೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು? ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಪ್, ಪಾರ್ಟಿ, ಶೋಕಿಗಾಗಿ ದುಬಾರಿ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಅನಗತ್ಯ ಶಾಪಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಲ ಏಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು? ಯುವಕರು ಸಾಲ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಯಾವುವು?

ಸಾಲದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಯುವಜನತೆ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಶಿಸ್ತು

ಯುವಜನತೆ ಸಾಲ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ, ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಳಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ. ಸಾಲ ಮಾಡುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಪ್ಪು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಸಾಲದ ಉದ್ದೇಶ, ಅದರ ಮೊತ್ತ, ಬಡ್ಡಿದರ, ಮರುಪಾವತಿ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಅದು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಹಿಂದೆ 30 ಅಥವಾ 40ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮನೆ ಅಥವಾ ವಾಹನದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಸಾಲ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪೀಳಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, 2000ರ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದ ಯುವಜನತೆ ಸುಮಾರು 22ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಾಲದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಇದರಿಂದ ಯುವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಹಣಕಾಸಿನ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, “ನನಗೆ ಇದು ಬೇಕು” ಮತ್ತು “ನನಗೆ ಇದು ಈಗಲೇ ಬೇಕು” ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಚಾರಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು ಎಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ಖರೀದಿಸಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್‌ನ ಟಿಕೆಟ್ ಖರೀದಿಸಬೇಕು ಎಂದರೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ನ ಮಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಾಯುವುದು, ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದು ಸರಳವಾದರೂ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಭ್ಯಾಸ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಲದ ಮೂಲಕ ಖರೀದಿಸಬೇಕಾದ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ “ನನ್ನ ಬಳಿ ಈಗ ಹಣ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಪಡೆಯಬಹುದೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಉತ್ತರ ಹೌದು ಎಂದಾದರೆ, ಸಾಲ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಕಾಯುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಸಾಲದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಕೇವಲ EMI ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೋಡಿ ಸಾಲ ಮಾಡಬಾರದು. ಒಂದು ವಸ್ತುವಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹5,000 EMI ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಅದು ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ EMI 24 ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ 36 ತಿಂಗಳು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದರೆ ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಹಣ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬೇಕು. ಬಡ್ಡಿ, ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕ, ಇತರ ಚಾರ್ಜ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ತಡವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಬರುವ ದಂಡ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಲೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿದರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, “ಸಾಲ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಈ ಸಾಲವನ್ನು ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ತೀರಿಸಬೇಕು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ. ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲವೂ ಹಲವು ತಿಂಗಳು ಮುಂದುವರಿದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊರೆ ಆಗಬಹುದು.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಾಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್, ಒಂದು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಮತ್ತೊಂದು Buy Now, Pay Later, ಇನ್ನೊಂದು ಆಪ್ ಲೋನ್ ಎಂದು ಸಾಲಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು EMIಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅದು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ EMI ಮತ್ತು ಬಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಆದಾಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಹೋಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮನೆಯ ಖರ್ಚು, ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣಕ್ಕೆ ಜಾಗ ಉಳಿಯದೇ ಹೋಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೊಸ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಲಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಮಾಸಿಕ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿಕೊಂಡು ನೋಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ಆಗ ನಿಜವಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ₹1 ಲಕ್ಷದ ಮಿತಿ ಇದೆ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ₹1 ಲಕ್ಷ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಇದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಅದು ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಮಾತ್ರ. ಅದನ್ನು ಬಳಸಿದ ನಂತರ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ತಿಂಗಳ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾವತಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕನಿಷ್ಠ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಾವತಿಸಿ ಉಳಿದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ನಿರಂತರವಾದರೆ ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಲ್ಕಗಳಿಂದ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ ₹3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯನ್ನು ದಾಟಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯುವಜನತೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಐದನೆಯದಾಗಿ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉಳಿತಾಯ ಇರಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆದಾಯವು EMI ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ ಖರ್ಚಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಾಲ ಮಾಡಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ, ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಖರ್ಚು ಅಥವಾ ಇತರ ಅಗತ್ಯಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಉಳಿತಾಯವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಲ ಮಾಡುವ ಚಕ್ರ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಲ ತೀರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವೂ ಇರಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದಿಂದಲೇ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದಿಲ್ಲ; ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತವಾದರೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಳಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮುಖ್ಯ.

ಆರನೆಯದಾಗಿ, ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದ ಜೀವನವನ್ನು ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಾರದು. ಯಾರಾದರೂ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸದ ಫೋಟೋ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ, ಹೊಸ ಕಾರು ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾರೆ, ದುಬಾರಿ ಫೋನ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬಳಿ ಎಷ್ಟು ಉಳಿತಾಯವಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಸಾಲವಿದೆ, ಆ ಖರ್ಚನ್ನು ಅವರು ನಗದು ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇತರರ ಪ್ರದರ್ಶಿತ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಮ್ಮ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದು ತಪ್ಪು. ನಮ್ಮ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಜೀವನಶೈಲಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ.

ಏಳನೆಯದಾಗಿ, ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಸಾಲ ನೀಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಆಪ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಫೇಕ್ ಲೋನ್ ಆಪ್‌ಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆಪ್‌ಗಳು 30%ರಿಂದ 40%ವರೆಗೆ ಬಡ್ಡಿ ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತುರ್ತಾಗಿ ಹಣ ಬೇಕೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅಪರಿಚಿತ ಆಪ್‌ಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಬಾರದು. ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು ಸಂಸ್ಥೆ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವೇ, ಬಡ್ಡಿದರ ಎಷ್ಟು, ಒಟ್ಟು ಮರುಪಾವತಿ ಎಷ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಷರತ್ತುಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಸಾಲದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮನೆ ಖರೀದಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ನಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರದ ಪ್ರವಾಸ, ಪಾರ್ಟಿ, ದುಬಾರಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಇತರರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಮಾಡುವ ಖರ್ಚಿಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಲ ಒಂದೇ ರೀತಿಯದ್ದಲ್ಲ. ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ ಸಾಲವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಮೌಲ್ಯ ಅಥವಾ ಅವಕಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಅಥವಾ ಖರೀದಿ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು “ಈ ಹಣ ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಏನಾದರೂ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆಯೇ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಭ್ಯಾಸ.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಯುವಜನತೆ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಇಂದಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, Buy Now, Pay Later ಮತ್ತು ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಆಪ್‌ಗಳು ಹಣವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಹಣವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೆ ಅದರ ಮರುಪಾವತಿಯ ಹೊರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್‌ಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವು 2022ರ ₹9.02 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ ವೇಳೆಗೆ ₹17.32 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ 35 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರ ಪಾಲು 66% ಎಂದು ನೀಡಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಯುವಜನತೆಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ, ಸಾಲವನ್ನು ಸುಲಭವಾದ ಖರ್ಚಿನ ಸಾಧನವಾಗಿ ನೋಡುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಸಾಲವು ಒಂದು ಸಾಧನ; ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದೇ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು, ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಲವನ್ನು ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಶೋಕಿಗಾಗಿ, ಇತರರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಅಥವಾ “ಈಗಲೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು” ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಸಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ. ಯುವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರೆ, ಮುಂದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ಬಂದಾಗಲೂ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ಸರಳ ನಿಯಮವನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ:

ನಿಮ್ಮ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಸಾಲದ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡದಾಗಿಸಬೇಡಿ. ಮೊದಲು ಆದಾಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಜೀವನವನ್ನು ಎಂಜಾಯ್ ಮಾಡಿ. ಇತರರು ಏನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಏನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ನಿಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯ ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ. ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಮೋಜಿಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಾಲವು ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಒತ್ತಡವಾಗಬಾರದು. ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೆ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಲ್ಲ; ಸಾಲದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಷ್ಟು ಬಲವಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.