“ನನಗೆ ಸಂಬಳ ಕಡಿಮೆ, ಉಳಿಸಕ್ಕೆ ಆಗಲ್ಲ” ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮಿಡಲ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಬಹುತೇಕ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಕೇಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಸಂಬಳ 15 ಸಾವಿರ ಇರಲಿ, 25 ಸಾವಿರ ಇರಲಿ ಅಥವಾ 50 ಸಾವಿರ ಇರಲಿ – ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರದೇ ಆದ ಕಮಿಟ್ಮೆಂಟ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಂಬಳ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಕಮಿಟ್ಮೆಂಟ್ ಪಟ್ಟಿಯೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, “40-50 ಸಾವಿರ ಸಂಬಳ ಇರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿ ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ತುಂಬಾ ಸ್ಪಷ್ಟ – ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಲ್ಲ, ಅದೃಷ್ಟವಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಲಾಟರಿ ಹೊಡೆಯುವುದೂ ಅಲ್ಲ. ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಎರಡೇ ಎರಡು ವಿಷಯ – ಬೇಗ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು. ಈ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಉಳಿತಾಯದಿಂದ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಸಂಪತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೂತ್ರ, ಕಾಂಪೌಂಡಿಂಗ್ನ ಮ್ಯಾಜಿಕ್, ಮಿಡಲ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಜನರ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
22ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಆಗುವ ಮ್ಯಾಜಿಕ್
ಹಣಕಾಸಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ “ಸಮಯ” ಎಂಬುದೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿ. ನೀವು 22ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಏನಾದರೂ ದುಡಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಕೇವಲ ₹5,000 ಅನ್ನು ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದರೆ, 20 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಸುಮಾರು ₹1.38 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, 20 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಸ್ವತಃ ಕಟ್ಟುವುದು ಕೇವಲ ₹12 ಲಕ್ಷ ಮಾತ್ರ (ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹5,000ರಂತೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹60,000, 20 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹12 ಲಕ್ಷ). ಉಳಿದ ಮೊತ್ತ ಬರುವುದು ಬಡ್ಡಿಯ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಸಿಗುವ “ಕಾಂಪೌಂಡಿಂಗ್” ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ. ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು 15% ವಾರ್ಷಿಕ ರಿಟರ್ನ್ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗಿದ್ದು, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಿಟರ್ನ್ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಈಗ ಇದನ್ನೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡೋಣ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ₹5,000ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅದನ್ನು 10% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊದಲ ವರ್ಷ ₹5,000, ಎರಡನೇ ವರ್ಷ ₹5,500, ಮೂರನೇ ವರ್ಷ ₹6,050 ಹೀಗೆ) ಇದೇ 20 ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತ ₹3.8 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ 30 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ, ಒಂದು ದಿನವೂ ತಪ್ಪಿಸದೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹45 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ಕೇಳಿದಾಗ ಅನೇಕರಿಗೆ ಇದು ಕಲ್ಪನೆಯಂತೆ ಅನಿಸಬಹುದು. ಹಣದುಬ್ಬರದ ಕಾರಣ, 30 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ₹45 ಕೋಟಿಯ ನೈಜ ಮೌಲ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು, ಅದು ₹20 ಕೋಟಿಯಷ್ಟೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ – ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಬಂದು ಉಚಿತವಾಗಿ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವೇ ಸ್ವತಃ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. “ಏನೂ ಇಲ್ಲದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಏನಾದರೂ ಇರುವುದೇ ಉತ್ತಮ” (Something is better than nothing) ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಬೈಕ್ ಇಎಂಐ ಕಟ್ಟುವ ಶಿಸ್ತು ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ಗೂ ಇರಲಿ
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸತ್ಯವಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಯುವಕರು ಬೈಕ್ ಅಥವಾ ಕಾರಿನ ಇಎಂಐ ಆಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ₹3,000ದಿಂದ ₹5,000ದವರೆಗೆ ಐದಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಎರಡು-ಮೂರು ಕಂತು ತಪ್ಪಿಸಿದರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನವರು ಬಂದು ವಾಹನ ವಾಪಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಭಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಏಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಎರಡು-ಮೂರು ವರ್ಷ ಎಸ್ಐಪಿ ಕಟ್ಟಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಫಲಿತಾಂಶ ಕಾಣದೇ ಇದ್ದಾಗ ಬೇಸತ್ತು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. “ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಹೋದ್ರೂ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಅಂತ ಮಾತಾಡ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದೆಲ್ಲ ಸುಲಭ ಅಲ್ಲ” ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ – ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುಲಭ, ಆದರೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯ ಕೊರತೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಅಡಚಣೆ. ಒಂದು-ಎರಡು-ಮೂರು ದಿನ ಮಾಡಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಂತದ್ದಲ್ಲ ಇದು; ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಬದ್ಧತೆ ಬೇಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.
ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ನಿಜಜೀವನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಸಿನಿಮಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಲಂನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನಾಯಕ “ತಲೈವ ತಲೈವ” ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಬೃಹತ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಡೆಯನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಿಜಜೀವನ ಹಾಗಲ್ಲ – ನಾವು ಸೇವಿಸಿದ ಎರಡು ಇಡ್ಲಿ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಭ್ರಾಮಕ ಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದ್ಯಮಿಯೊಬ್ಬರ ಕಥೆ. ಅವರು 56ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು ಅವರು ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಂತ ಖಾಸಗಿ ಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. 10-15 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವ ಬದಲು, ಅಷ್ಟೇ ಹಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಸ್ಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. “ಇದೊಂದು ಅಭ್ಯಾಸ” (It’s a habit) ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಕಥೆಯ ಸಾರಾಂಶ ಸ್ಪಷ್ಟ – ಹಣವನ್ನು ಬಳಕೆಯ ಆಸ್ತಿ (ಮನೆ, ಕಾರು) ಮೇಲೆ ಹೂಡುವ ಬದಲು, ಹಣ ಗಳಿಸಿಕೊಡುವ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹೂಡುವುದೇ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸಂಪತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ರಹಸ್ಯ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪಾಯಿಯನ್ನೂ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕನಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಆ ಹಣ ನಿಮಗಾಗಿ ದುಡಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು – ಹಣವನ್ನೇ ಹಣ ದುಡಿದುಕೊಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ.
ಡಿಪ್ರೀಸಿಯೇಟಿಂಗ್ ಅಸೆಟ್ಗಳ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಖರ್ಚು
ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಮಾಡಿಯಾದರೂ ಕಾರು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ವಾರದ ಬಹುತೇಕ ದಿನಗಳು ಮನೆಯ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತಿರುತ್ತವೆ, ಬಳಕೆಯಾಗುವುದೇ ಅಪರೂಪ. “ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರು ಕೊಂಡರು, ಅವರೂ ಕೊಂಡರು” ಎಂಬ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಅನೇಕರು ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಡಿಪ್ರೀಸಿಯೇಟಿಂಗ್ ಅಸೆಟ್ (ಕುಸಿತ ಆಗುವ ಆಸ್ತಿ) ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಕಾರು ಖರೀದಿಸಿದ ನಂತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ನೂರಾರು ಜನರ “ಥಂಬ್ಸ್ ಅಪ್” ಪಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಸ್ವೀಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಂಚುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಇದೆ.
ಇದೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ದೃಷ್ಟಾಂತ – ಮೊದಲೇ ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಕಾರು ಖರೀದಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅದೂ ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರ್ಥಿಕ ಹಂತ ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಯಮ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಅದೇನೂ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಯಮವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ಗುರಿ ತಲುಪುವವರೆಗಿನ ಸಮಯಬದ್ಧ ಶಿಸ್ತು ಮಾತ್ರ.
40% ರೂಲ್ – ಇಎಂಐ ಎಷ್ಟಿರಬೇಕು?
ಆರೋಗ್ಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಿಪಿ, ಶುಗರ್, ಪ್ಲೇಟ್ಲೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ಯಾರಾಮೀಟರ್ ಇರುವಂತೆ, ಫೈನಾನ್ಸ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಥಂಬ್ ರೂಲ್ ಇದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದ 100 ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ 40 ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತ ಇಎಂಐ (ಮನೆ ಸಾಲ, ಬೈಕ್ ಸಾಲ, ಕಾರ್ ಸಾಲ ಸೇರಿ ಎಲ್ಲ ಸಾಲಗಳ ಒಟ್ಟು ಕಂತು) ಆಗಿ ಹೋಗಬಾರದು. ಅನೇಕರು 70-80% ವರೆಗೂ ಇಎಂಐಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು – ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಪಾಯಕಾರಿ.
ಈ 40% ಮಿತಿಯ ಒಳಗೆ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವುದು, ಬೈಕ್ ಕೊಳ್ಳುವುದು – ಇವೆಲ್ಲ ಸರಿಯೇ, ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಈ 40% ಮಿತಿಯ ಒಳಗೇ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸದಾ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
“ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ” ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಬಂಧನ
ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ ಒಂದು ಕೀಳರಿಮೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿ ಇದೆ – ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿಗೆ, ನಾವು ಎಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದೇ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸು ಒಬ್ಬ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರ್ನಂತೆ – ನೀವು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳದಿದ್ದರೆ, ಅದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲಿಗೂ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಕೊಡುವ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನೇ ಅದು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ “ನಾನು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇನೆ” ಎಂಬ ಕೀಳರಿಮೆಯ ಭಾವನೆಯ ಬದಲು, ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರಿ ಮತ್ತು ರೋಡ್ಮ್ಯಾಪ್ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ. ನೀವು ಇಂದು ಎಲ್ಲಿದ್ದೀರಿ (ಪಾಯಿಂಟ್ A) ಮತ್ತು 10-20 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಎಲ್ಲಿರಬೇಕು (ಪಾಯಿಂಟ್ B, C ಅಥವಾ D) ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಲು ಎಷ್ಟು ಹಣ, ಎಷ್ಟು ಸಮಯ, ಎಷ್ಟು ವೇಗ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಒಮ್ಮೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಸಿದ್ಧವಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ದಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ.
ವೇಳೆ ಮತ್ತು ಹಣದ ಬಡ್ಜೆಟ್ ಎರಡೂ ಅಗತ್ಯ
ಹಣಕಾಸಿನ ಶಿಸ್ತು ಬರೀ ಹಣ ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣ ಎರಡನ್ನೂ ಬಡ್ಜೆಟ್ ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಗುರಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ, ದೈನಂದಿನ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ನಿರ್ಧಾರಗಳೂ ಆ ಗುರಿಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಟೈಮ್ ಈಸ್ ಮನಿ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಕೇವಲ ಬಾಯಿಮಾತಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ – ನೀವು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಮಾರಿ ಮಾರಿ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಣವನ್ನೇ ನಿಮಗಾಗಿ ದುಡಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಸಂಪತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಜವಾದ ದಾರಿ.
ತಡವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ?
22ನೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಬದಲು 30ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದರೆ, ಅದೇ ಮೊತ್ತ ತಲುಪಲು ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹15,000ದಿಂದ ₹18,000ದವರೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಬಹುದು. 35ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ₹25,000ದಿಂದ ₹28,000ದವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಉಳಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇನ್ನು 45ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರೆ, ಅದೇ ಗುರಿ ತಲುಪಲು ₹55,000ದಿಂದ ₹58,000ದವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಉಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವ ಸಂಗತಿಯೇನೆಂದರೆ, ಬೇಗ ಆರಂಭಿಸಿದಷ್ಟೂ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿ ತಲುಪಬಹುದು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸು ತಜ್ಞರು ಯಾವಾಗಲೂ “ಬೇಗ ಆರಂಭಿಸಿ, ಬೇಗ ಆರಂಭಿಸಿ, ಬೇಗ ಆರಂಭಿಸಿ” ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಬಹಳಷ್ಟು ಯುವಕರಿಗೆ 22ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಹತ್ವವೇ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಇಡೀ ದಿನ ಬೇರೆಯವರ ಜೀವನವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ, ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಸೆಂಚುರಿಯ ಮೇಲೆ ಸೆಂಚುರಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನೇ ಇಡೀ ದಿನ ಟಿವಿ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು ನೋಡುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೂದಲಿನ ಶೈಲಿ, ಹೇರ್ ಕಟ್, ಟ್ಯಾಟೂಗಳಂತಹ ಬಾಹ್ಯ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಗಮನ ಕೊಡುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವುದನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಸತ್ಯವೆಂದರೆ – ಸಿನಿಮಾ ನಾಯಕ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗನ ಹೆಸರು ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಜರಾಮರವಾಗಿ ಉಳಿಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ. “ಟೈಮ್ ಈಸ್ ಮನಿ” ಎಂಬ ಮಾತು ಇಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುಡಿಗಾಸು ಖರ್ಚುಗಳು – ಗೊತ್ತೇ ಆಗದ ದೊಡ್ಡ ಸೋರಿಕೆ
ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಮೊಬೈಲ್ ರೀಚಾರ್ಜ್ಗೆ ₹380ರಿಂದ ₹420ರವರೆಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದು, ದಿನಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕೈದು ಬಾರಿ ಸಿಗರೇಟು ಸೇದುವುದು (ಇದೊಂದೇ ದಿನಕ್ಕೆ ₹100ರಷ್ಟಾಗಬಹುದು), ನಾಲ್ಕೈದು ಬಾರಿ ಹೊರಗಡೆ ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುವುದು, ಗುಟ್ಕಾ-ತಂಬಾಕು ಸೇವಿಸುವುದು – ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಗಮನಕ್ಕೇ ಬಾರದಂತೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹3,000ದಿಂದ ₹5,000ದವರೆಗೆ ಜೇಬಿನಿಂದ ಸೋರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಖರ್ಚುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ – ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ “ನನ್ನ ಸಂಬಳ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು?” ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡುವವರೇ ಹೆಚ್ಚು.
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಬೇಕು – ಟೀ ಕುಡಿಯಬೇಡಿ, ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯಬೇಡಿ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ. ಅಲ್ಲೊಂದು ಇಲ್ಲೊಂದು ಸಣ್ಣ ಖುಷಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೇನಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಈ ಖರ್ಚುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪಾಠ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುಟ್ಕಾ, ಸಿಗರೇಟಿನಂತಹ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ – ಇವು ಕೇವಲ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನೂ “ಖರೀದಿಸಿ” ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹಣ ಖರ್ಚಾಗುವುದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
“ನಂದಲ್ಲ” ಎಂದು ಪ್ರತಿದಿನ ₹100 ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೆಗೆದಿಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹3,000 ಆಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನೇ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ಅದೇ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬರೀ ಉಳಿಸುವುದೊಂದೇ ಅಲ್ಲ, ಉಳಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಹಣ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು ಎಂಬುದೇ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
500 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದಲೂ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು
ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ₹5,000 ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಕಟ್ಟುಪಾಡೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದಿಂದಲೇ, ಅಂದರೆ ₹500ರಿಂದಲೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಒಂದು “ಆರಂಭಿಕ ಬಿಂದು” (starting point). ಉಳಿತಾಯ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸ, ಒಂದು ಮನಸ್ಥಿತಿ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ವಾಕಿಂಗ್ ಹೋಗುವುದು, ಸಿಗರೇಟು ಸೇದದಿರುವುದು, ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಊಟ ಮಾಡುವುದು – ಇಂತಹ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಂತೆ, ಉಳಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಪದೇ ಪದೇ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಕೊಡುವ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನೇ ಅದು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೂ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ನಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆಯ ಪಾತ್ರ
ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಅಥವಾ ಎಸ್ಐಪಿ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಏಳೆಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಫಲಿತಾಂಶ ಅಷ್ಟೇನೂ ಗೋಚರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೊನೆಯ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಪೌಂಡಿಂಗ್ನ ನಿಜವಾದ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ – ಮೊತ್ತವು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಅನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾದರೆ, ಆ ಹಂತದವರೆಗೂ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕಾಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.
ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಇದನ್ನು ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಅರ್ಧ ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಿ, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ವಾಪಸ್ ಬಂದರೆ ಇಡೀ ಊರಿನ ವಿಹಂಗಮ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ಹೂಡಿಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆ, ಕಾಂಪೌಂಡಿಂಗ್ನ ನಿಜವಾದ ಫಲಿತಾಂಶ ಎಂದಿಗೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರಂತರತೆ (continuity) ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ – ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೇರೆಯವರ ಜೀವನಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಬಿಡಿ
ಇಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇತರರ ಜೀವನಶೈಲಿ ನೋಡಿ ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಇದೊಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಚಕ್ರ. ಬೇರೆಯವರ ಸಂಪಾದನೆ, ಖರ್ಚು, ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಸ್ವಂತ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಗುರಿ ಮತ್ತು ಆದ್ಯತೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಜೀವನ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದು ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ – ಅದು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ, ನೀವೇ. ಕನ್ನಡಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತುಕೊಂಡು ನೋಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ಇನ್ಯಾರೂ – ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರೂ ಅಲ್ಲ, ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಅಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲ – ನಿಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾರರು. ಈ ಸ್ವಯಂ-ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದತ್ತ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಅನ್ನೇ ಸಂಪತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ
ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಬದಲಿಗೆ, ನಿಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಅದನ್ನೇ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು – “ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಯುವರ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್” ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹಣಕಾಸಿನ ಜ್ಞಾನ, ಹೂಡಿಕೆಯ ಜ್ಞಾನ, ಹೊಸ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು – ಇವೆಲ್ಲವೂ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ.
ಕೇವಲ ಉಳಿಸುವುದೊಂದೇ ಸಾಲದು; ಜೊತೆಗೆ ಆದಾಯವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಒಂದೇ ಸಂಬಳದ ಮೂಲದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗುವ ಬದಲು, ಹೊಸ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪಾದನೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಮಾರ್ಗ.
ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾರಾಂಶ – ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಯಾಗುವ ಸೂತ್ರ
ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಯಾಗಲು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚು ಹೆಣಗಾಡಬೇಕಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಶ – ಶಿಸ್ತು, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನೂ ಜೊತೆಗೂಡಿಸಬೇಕು – ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡದಿರುವುದು.
ಈ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಲೇಖನದ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಹುದು: ಬೇಗ ಆರಂಭಿಸಿ, ಎಷ್ಟೇ ಚಿಕ್ಕ ಮೊತ್ತವಾದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ (₹500ರಿಂದಲೂ ಶುರು ಮಾಡಿ). ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗಿ. ಡಿಪ್ರೀಸಿಯೇಟಿಂಗ್ ಅಸೆಟ್ಗಳ (ಕಾರು, ಬೈಕ್ನಂತಹ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು) ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದ 40%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇಎಂಐ ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಗೊತ್ತೇ ಆಗದೆ ಸೋರಿಹೋಗುವ ಪುಡಿಗಾಸು ಖರ್ಚುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರವಿರಲಿ. ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಗುರಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡಬೇಡಿ. ಬೇರೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸ್ವಂತ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಬಳ ಇರುವ ಮಿಡಲ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರೂ ಸಹ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಯಾಗುವ ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದೇ ಈ ಲೇಖನದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶ. ಇಂದಿನಿಂದಲೇ, ಎಷ್ಟೇ ಚಿಕ್ಕ ಮೊತ್ತವಾದರೂ ಸರಿ, ಆರಂಭಿಸಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಮಯವೇ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಸ್ತಿ, ಮತ್ತು ಇಂದು ಕಳೆದುಹೋದ ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಮತ್ತೆ ಸಿಗದ ಅವಕಾಶ.